Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của rèm ngăn cháy

Rèm ngăn cháy là một giải pháp hoàn hảo giúp bảo vệ công trình có diện tích rộng và khu vực đông người qua lại như nhà xưởng, nhà kho, trung tâm thương mại. Với cấu tạo đặc biệt và nguyên lý hoạt động thông minh, khi có hỏa hoạn xảy ra, rèm ngăn cháy có khả năng ngăn lửa ngăn khói mạnh mẽ và tự động bảo vệ an toàn cho công trình. Hãy cùng PCCC Linh Dương tìm hiểu chi tiết kết cấu của rèm ngăn cháy và ưu điểm vượt trội của chúng.

Rèm ngăn cháy là gì?

Rèm ngăn cháy là loại rèm được sản xuất từ vật liệu chịu nhiệt đặc biệt, có độ kín cao và hạn chế tối đa việc khói thoát ra ngoài. Rèm gồm hai tiêu chuẩn chính: rèm ngăn khói và rèm chống cháy. Trong đó, rèm ngăn khói có thể chịu nhiệt khoảng 600°C, còn rèm chống cháy chịu được nhiệt độ lên đến 1000°C trong thời gian từ 2 đến 4 giờ. Sản phẩm còn được thiết kế để tạo vùng ngăn cháy có bề rộng tối đa 50m và chiều cao đến 12m. Khi không sử dụng, rèm có thể thu gọn hoàn toàn, giúp tối ưu không gian, đây chính là ưu điểm nổi bật nhất của dòng sản phẩm này.

Đọc thêm: Quy định về rèm ngăn cháy trong các công trình xây dựng

Cấu tạo của rèm ngắn cháy

Tấm màn cuốn chịu nhiệt

Phần “trái tim” của hệ thống chính là tấm màn chịu lửa:

• Màn được ghép từ nhiều lớp vật liệu chống cháy dựa trên nền vải thủy tinh, bên trong có các lớp gia cường và lớp keo chống cháy đặc biệt, khối lượng riêng khoảng trên 1.1 kg/m² tùy cấu hình.

• Độ dày tổng của màn khoảng vài mm, nhưng được thiết kế để khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, lớp keo và sợi khoáng bên trong trương nở – tạo lớp cách nhiệt, giảm tốc độ truyền nhiệt sang phía không cháy.

• Các mép vải được may, dán kín bằng chỉ chịu nhiệt và dải gia cường, hạn chế rách, bung trong quá trình chịu lực và chịu nhiệt.

Tấm màn được thiết kế kích thước lớn, trong mẫu thử là khoảng 3.0 m × 3.0 m, lắp trong khung thử EI60.

Khung hộp kỹ thuật và trục cuốn

Ở phía trên là cụm hộp cuốn:

• Hộp kỹ thuật làm bằng thép tấm uốn hình hộp chữ nhật, dày khoảng 1.0–1.5 mm, có nắp che kín, vừa bảo vệ cơ cấu bên trong, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ khi lắp áp trần hoặc âm trần.

• Bên trong hộp là trục cuốn thép đặc hoặc ống thép đường kính lớn, gắn trực tiếp với động cơ ống. Tấm màn được quấn quanh trục này, cuộn gọn khi ở trạng thái chờ.

Cụm hộp và trục cuốn được cố định lên kết cấu bê tông hoặc khung thép của công trình bằng hệ giá đỡ, buloong nở và bản mã chịu lực.

Ray dẫn hướng hai bên

Hai bên mép màn là hệ ray dẫn hướng:

• Ray làm từ thép hộp hoặc thép chữ U/C, dày khoảng 1.5–2.0 mm, liên kết chắc chắn với tường.

• Khe ray được thiết kế vừa khít với mép màn, có thể bổ sung gioăng chịu nhiệt hoặc nẹp ép, giúp màn không bị bung khỏi ray khi gặp áp lực khói nóng và hạn chế khói lọt sang phía sau.

Ray dẫn hướng vừa định hình đường chạy của màn, vừa là “khung viền” tạo nên bức vách ngăn cháy tương đối kín.

Thanh đáy và đối trọng

Phần chân màn là thanh đáy:

• Thanh đáy bằng thép đúc, bên trong có thể bố trí đối trọng (thanh thép hoặc chì) để tăng lực kéo màn đi xuống, giúp màn thả đều và bám sát ray.

• Mép dưới được xử lý bo tròn, hạn chế va đập mạnh xuống sàn, đồng thời có thể gắn thêm gioăng để tăng độ kín với mặt nền.

Thanh đáy vừa tạo phẳng bề mặt màn, vừa giúp màn ổn định trước luồng khí nóng, không bị cuộn, lật khi cháy.

Cụm truyền động và tủ điều khiển

Hệ thống vận hành màn gồm:

• Động cơ ống gắn trực tiếp trong trục cuốn, hoạt động bằng điện, có tích hợp công tắc hành trình giới hạn hành trình lên/xuống.

• Tủ điều khiển nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy tự động (đầu báo khói, đầu báo nhiệt). Khi có lệnh, tủ điều khiển cắt chốt hãm, cấp điện cho động cơ để màn hạ xuống.

• Bộ lưu điện (UPS) giúp màn vẫn hoạt động được trong trường hợp mất điện lưới, đảm bảo rèm vẫn thả xuống đúng kịch bản.

Ngoài ra, hệ thống có thể bổ sung nút nhấn khẩn cấp, công tắc ưu tiên, cảm biến an toàn tại mép dưới để tránh kẹp người khi màn hạ.

Nguyên lý hoạt động của rèm ngăn cháy

Trạng thái bình thường

Khi không có cháy:

• Màn được cuộn gọn trong hộp kỹ thuật, chỉ nhìn thấy nắp hộp và hai thanh ray 2 bên.

• Động cơ và tủ điều khiển ở trạng thái chờ, các cảm biến, đầu báo cháy hoạt động như bình thường trong hệ thống PCCC chung của tòa nhà.

Nhờ cuộn gọn, rèm hoàn toàn không chiếm diện tích sử dụng, không ảnh hưởng thẩm mỹ không gian.

Khi hệ thống báo cháy kích hoạt

Khi xảy ra cháy tại một vùng được bảo vệ:

1. Đầu báo khói hoặc đầu báo nhiệt phát hiện tín hiệu bất thường và truyền thông tin về trung tâm báo cháy.

2. Trung tâm báo cháy gửi lệnh đến tủ điều khiển của rèm.

3. Tủ điều khiển kích hoạt động cơ: trục cuốn quay nhả màn xuống dọc theo ray dẫn hướng. Thanh đáy và đối trọng giúp màn hạ đều, không bị xoắn.

4. Khi màn chạm tới cao độ đã cài đặt (sát sàn hoặc chừa khe kỹ thuật), công tắc hành trình sẽ ngắt điện, giữ màn ở vị trí làm việc.

Lúc này, rèm tạo thành một vách ngăn mềm, chia khu vực cháy với các không gian còn lại, hỗ trợ khoanh vùng đám cháy.

Cách rèm ngăn lửa và khói

Khi luồng khí nóng và ngọn lửa tiếp xúc:

• Lớp bề mặt chịu nhiệt bảo vệ kết cấu vải thủy tinh không bị cháy xuyên trong thời gian tiêu chuẩn;

• Phần lõi và lớp keo chống cháy trương nở, tạo lớp cách nhiệt, làm chậm tốc độ tăng nhiệt độ ở mặt không cháy;

• Hệ gioăng và khe tiếp xúc với ray hạn chế khói nóng lọt sang phía sau, giảm nguy cơ ngạt khói cho người ở vùng lân cận.

Theo kết quả thử nghiệm trong báo cáo, rèm vẫn duy trì được tính toàn vẹn và giới hạn cách nhiệt trong 60 phút, đáp ứng cấp EI60 theo TCVN 9383:2012.

Trường hợp mất điện

Kịch bản mất điện đã được tính đến trong thiết kế, khi đó:

• Nếu hệ thống có UPS, tủ điều khiển sử dụng nguồn dự phòng để vẫn cho màn hạ xuống theo đúng quy trình.

• Một số cấu hình sử dụng cơ chế “tự rơi tự do có kiểm soát”: khi mất điện, chốt hãm nhả, màn tự hạ xuống nhờ trọng lượng thanh đáy và đối trọng, tốc độ được giới hạn bằng cơ cấu phanh cơ khí.

Nhờ đó, rèm vẫn phát huy chức năng ngăn cháy ngay cả khi hệ thống điện chính gặp sự cố.

Sau khi dập tắt đám cháy

Khi đám cháy được khống chế và khu vực bảo đảm an toàn:

• Kỹ thuật viên kiểm tra hiện trạng màn, ray, hộp kỹ thuật và các chi tiết cơ khí.

• Nếu màn còn nguyên vẹn, có thể vận hành động cơ để cuộn màn lên lại vị trí ban đầu, reset tủ điều khiển.

• Nếu lớp vải hoặc phụ kiện bị hư hại do nhiệt độ cao, cần thay thế theo khuyến nghị của nhà sản xuất trước khi cho vận hành lại.

Lưu ý khi sử dụng rèm ngăn cháy

Rèm ngăn cháy mang lại hiệu quả lớn trong việc khoanh vùng đám cháy và hạn chế khói lan truyền. Tuy nhiên, để hệ thống hoạt động đúng chức năng, việc sử dụng và bảo trì cần được thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật. Nếu lắp đặt sai hoặc không kiểm tra định kỳ, rèm sẽ khó phát huy tác dụng khi xảy ra sự cố.

Điều quan trọng trước tiên là phải bảo đảm rèm được lắp đặt đúng hướng và đúng vị trí theo thiết kế PCCC. Hệ thống phải đủ khả năng chịu tải, chịu nhiệt và ăn khớp hoàn toàn với các thiết bị liên quan như đầu báo cháy, quạt tăng áp, cửa thoát hiểm hoặc vách ngăn cháy. Rèm chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi trở thành một phần trong tổng thể giải pháp phòng cháy chữa cháy của công trình.

Trong quá trình vận hành, rèm ngăn cháy cần được duy trì trong trạng thái sẵn sàng hoạt động mọi lúc. Việc kiểm tra định kỳ là bắt buộc để phát hiện sớm các lỗi kỹ thuật có thể xảy ra, bao gồm:

• Hệ thống mất nguồn sơ cấp hoặc nguồn dự phòng.

• Sự cố liên quan đến đường dây tín hiệu hoặc lỗi thiết bị điều khiển.

• Hai lỗi kết hợp khiến rèm không thể tự động hạ xuống khi có cháy.

Việc kiểm tra và xử lý kịp thời giúp duy trì khả năng vận hành ổn định, đảm bảo an toàn cho người và tài sản khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Đọc thêm: Ưu điểm và ứng dụng của rèm ngăn cháy trong các công trình hiện đại

Kết luận

Những lưu ý trên là các yếu tố quan trọng cần nắm rõ khi sử dụng rèm ngăn cháy và ngăn khói. Việc hiểu đúng cấu tạo, nguyên lý vận hành và các rủi ro tiềm ẩn sẽ giúp người dùng chủ động hơn trong công tác bảo trì, vận hành và phòng cháy chữa cháy. Hy vọng thông tin này mang đến góc nhìn đầy đủ và hỗ trợ bạn lựa chọn, sử dụng rèm ngăn cháy một cách hiệu quả và an toàn nhất.

PCCC Linh Dương cung cấp đa dạng các sản phẩm chống cháy chất lượng cao như cửa thép chống cháy, cửa thép vân gỗ, cửa cuốn và màn cuốn ngăn cháy, vách kính – cửa kính chống cháy EI,…. Với kinh nghiệm nhiều năm thi công thực tế tại hàng loạt công trình quy mô khác nhau, PCCC Linh Dương luôn đảm bảo sản phẩm đạt hiệu quả ngăn cháy, chống khói, chịu nhiệt tối ưu.

Liên hệ ngay Linh Dương qua hotline 0965.654.562 để được tư vấn chi tiết và trải nghiệm những mẫu cửa chống cháy đạt chuẩn PCCC, đảm bảo an toàn cho mọi công trình.